{"id":1321,"date":"2011-07-29T07:30:58","date_gmt":"2011-07-29T05:30:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.puppystar.nl\/hondenschool\/?page_id=1321"},"modified":"2011-10-26T13:48:54","modified_gmt":"2011-10-26T11:48:54","slug":"erfelijk-en-aangeleerd","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/leesvoer\/erfelijk-en-aangeleerd\/","title":{"rendered":"Erfelijk of aangeleerd"},"content":{"rendered":"<p>Om te kunnen begrijpen wat het verschil is tussen erfelijk en aangeleerd zullen we eerst iets meer over het begrip &#8216;gedrag&#8217; behandelen.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #ff6600;\">Wat is gedrag<\/span><\/h2>\n<p>Laten we zeggen dat gedrag is: <strong>alle<\/strong> handelingen die een hond verricht. Dus ook lichaamshoudingen, geluiden maken, actie die\u00a0het dier onderneemt, slapen, op jacht gaan, kuilen graven enz. Echt alles. Het hoofddoel van gedrag is voor elk dier het in stand houden van de soort. Gedrag is specifiek voor de soort en heeft\u00a0altijd een functie. Geen enkele hond doet &#8216;zomaar&#8217; iets.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #ff6600;\">Hoe komt gedrag tot stand<\/span><\/h2>\n<p>Een dier reageert op signalen uit de omgeving \u00e9n op signalen van binnenuit. Honger hebben is bijvoorbeeld zo\u2019n signaal van binnenuit. De signalen van binnenuit noem je inwendige of interne prikkels.<br \/>\nDe signalen vanuit de omgeving zoals bijvoorbeeld de blaffende hond van de buren of\u00a0de postbode aan de deur noem je uitwendige of externe prikkels<br \/>\nNaast de inwendige en uitwendige prikkels hebben we nog te maken met aangeboren gedrag, erfelijk gedrag, <a title=\"Leerprocessen\" href=\"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/leesvoer\/leerprocessen\/\">aangeleerd gedrag <\/a>en omgevingsfactoren.<br \/>\nDat allemaal samen brengt gedrag tot stand.<\/p>\n<h2><span style=\"color: #ff6600;\">Aangeboren en aangeleerd gedrag<\/span><\/h2>\n<p>Gedrag kan zowel aangeboren als aangeleerd zijn.<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Aangeboren (nature) gedrag.<\/strong><br \/>\nAangeboren gedrag\u00a0 is erfelijk bepaald. Er is geen ervaring of training nodig om het gedrag te vertonen. W\u00e9l moet de juiste prikkel aanwezig zijn.<br \/>\nEnkele voorbeelden van aangeboren gedrag zijn: janken, snuffelen, markeren, melktrappelen.<br \/>\nAangeboren gedrag is z\u00f3 diep in het dier verankerd dat het niet tot nauwelijks af te leren is.<\/li>\n<li><strong>Aangeleerd (nurture) gedrag.<\/strong><br \/>\nAangeleerd gedrag ontstaat door ervaringen\/of training. Aangeleerd gedrag verschilt dus per organisme.<br \/>\nEnkele voorbeelden van aangeleerd gedrag zijn: <a title=\"Hier komen\" href=\"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/adviezen\/hier-komen\/\">hier komen<\/a>, <a title=\"Alleen thuis blijven\" href=\"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/adviezen\/alleen-thuis-blijven\/\">alleen thuis blijven<\/a>, <a title=\"Trekken aan de lijn\" href=\"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/adviezen\/trekken-aan-de-lijn\/\">aan de riem lopen<\/a>, <a title=\"Inprenting\" href=\"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/leesvoer\/inprenting\/\">herkennen<\/a> van en omgaan met mensen en soortgenoten, en het omgaan met andere dingen <a title=\"Socialisatie\" href=\"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/leesvoer\/socialisatie\/\">uit de wereld<\/a>.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Soms is het moeilijk te weten of je nu met aangeleerd of aangeboren gedrag te maken hebt. <a title=\"Leerprocessen\" href=\"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/leesvoer\/leerprocessen\/\">Leerervaringen<\/a> beginnen immers al zodra je<a title=\"Inprenting\" href=\"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/leesvoer\/inprenting\/\"> geboren <\/a>wordt. Leerervaringen opgedaan in <a title=\"Ontwikkelingsfasen\" href=\"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/leesvoer\/ontwikkelingsfasen\/\">de eerste twaalf weken<\/a> van het leven van de hond zijn, net zoals aangeboren gedrag, niet tot nauwelijks af te leren.<\/p>\n<p>Er bestaat een relatie tussen erfelijkheid en <a title=\"Leerprocessen\" href=\"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/leesvoer\/leerprocessen\/\">leerprocessen<\/a>. In zijn leefomgeving doet de hond gunstige en minder gunstige ervaringen op. De <a title=\"Operant conditioneren\" href=\"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/leesvoer\/leerprocessen\/operant-conditioneren\/\">leerprocessen<\/a> die daarbij op gang komen dragen in hoge mate bij aan ontwikkeling van gedrag dat is aangepast aan de\u00a0omgeving.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: small;\">Hieronder een filmpje wat in gaat op de invloed van erfelijkheid en <a title=\"Leerprocessen\" href=\"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/leesvoer\/leerprocessen\/\">leerprocessen<\/a>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<div class=\"video-shortcode\"><iframe title=\"Gedrag en Wetenschap - Aangeleerd of erfelijk?\" width=\"1100\" height=\"825\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/E_aG1elN38A?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Om te kunnen begrijpen wat het verschil is tussen erfelijk en aangeleerd zullen we eerst iets meer over het begrip &#8216;gedrag&#8217; behandelen. Wat is gedrag Laten we zeggen dat gedrag is: alle handelingen die een  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":25,"menu_order":1,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-1321","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1321"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1321\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/25"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}