{"id":777,"date":"2011-07-26T02:56:10","date_gmt":"2011-07-26T00:56:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.puppystar.nl\/hondenschool\/?page_id=777"},"modified":"2011-10-27T13:18:23","modified_gmt":"2011-10-27T11:18:23","slug":"begrippen-oc","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/leesvoer\/leerprocessen\/begrippen-oc\/","title":{"rendered":"Begrippen OC"},"content":{"rendered":"

Begrippen uit de operante conditionering<\/span><\/h1>\n

Achtergrond<\/span><\/h2>\n

Er is regelmatig spraakverwarring over de termen uit het leerproce<\/a>s van de operante conditionering<\/a>, vandaar dat hier wat dieper op de materie wordt ingegaan.<\/p>\n

Uitleg<\/span><\/h2>\n

Bij operante conditionering <\/a>maken we gebruik van het feit dat het gedrag van de hond een directe consequentie heeft. Direct betekent (vrijwel) onmiddellijk. Die consequentie is aangenaam of onaangenaam. Dat\u00a0bepaalt of de hond het gedrag zal willen herhalen. Gedrag dat iets aangenaams oplevert wordt herhaald, gedrag dat niets of iets onaangenaams oplevert wordt niet herhaald.<\/p>\n

Termen<\/span><\/h2>\n

In de operante conditionering<\/a> worden de volgende termen gebruikt:<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n
Bekrachtiging \/ Beloning<\/strong><\/td>\nalles waardoor de bereidheid om gedrag te herhalen zal toe<\/strong>nemen<\/td>\n<\/tr>\n
Straf \/ Correctie<\/strong><\/td>\nalles waardoor de bereidheid om gedrag te herhalen zal af<\/strong>nemen<\/td>\n<\/tr>\n
Positief<\/strong><\/td>\neen prikkel toevoegen<\/td>\n<\/tr>\n
Negatief<\/strong><\/td>\neen prikkel wegnemen<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n

Bekrachtiging en straf hebben dus te maken met de uitwerking van de maatregel. Het gaat er om wat het effect op het herhalen van het gedrag is. Positief en negatief hebben niets met aangenaam of onaangenaam te maken. Het zijn eigenlijk rekenkundige begrippen.\u00a0Positief betekent iets toevoegen, negatief betekent iets wegnemen.\u00a0Positief en negatief kunnen zowel op bekrachtiging als op straf betrekking hebben. In de tabel hieronder staan de termen uitgewerkt.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n
<\/td>\nWat doe je met de prikkel<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
Soort prikkel<\/strong><\/td>\nGeven<\/em><\/td>\nWegnemen<\/em><\/td>\n<\/tr>\n
Aangenaam<\/em><\/td>\npositieve bekrachtiging<\/td>\nnegatieve straf<\/td>\n<\/tr>\n
Onaangenaam<\/em><\/td>\npositieve straf<\/td>\nnegatieve bekrachtiging<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n

Hieronder staan de definities van de diverse soorten bekrachtiging en straf uitgewerkt en er worden voorbeelden bij gegeven.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n
Positieve bekrachtiging<\/strong><\/td>\nAls direct gevolg van het gedrag ervaart de hond een aangename prikkel, waardoor de hond dit gedrag zal willen herhalen. Aangename prikkels zijn bijvoorbeeld voer, een spelletje <\/a>of een knuffel. Voorbeeld: de hond gaat zitten (of doet iets anders dat hem gevraagd wordt) en hij krijgt als beloning voer, een spelletje en \/ of hij wordt geprezen.<\/td>\n<\/tr>\n
Negatieve bekrachtiging<\/strong><\/td>\nAls direct gevolg van het gedrag ervaart de hond dat een onaangename prikkel verdwijnt, waardoor de hond dit gedrag zal willen herhalen. Een onaangename prikkels is bijvoorbeeld pijn<\/a> of een elektrische schok<\/a>. Sommige trainingsmethoden maken hier gebruik van door de hond pijn te doen totdat hij het gewenste gedrag vertoont. De hond zal zo leren dat hij de pijn kan laten verdwijnen door snel een commando uit te voeren. Voorbeeld: een techniek om het apporteren aan te leren is om de hond pijn te doen (met de “earpinch” of zelfs met een elektrische schok-halsband, de teletact<\/a>); de pijn wordt opgeheven op het moment dat de hond het apporteerblok in zijn bek neemt.<\/td>\n<\/tr>\n
Positieve straf<\/strong><\/td>\nAls direct gevolg van het gedrag ervaart de hond een onaangename prikkel, waardoor de hond dit gedrag niet zal willen herhalen. Voorbeeld: de hond komt overeind tijdens een “af en blijf” oefening, en de baas corrigeert de hond met de stem of fysiek.Voorbeeld: een ruk aan een slipketting<\/a> geven is een straf. Je dient een prikkel toe en dus is het positieve straf. Ook druk geven op de neusriem van een Gentle Leader<\/a> kan door de hond als\u00a0positieve straf ervaren worden.<\/td>\n<\/tr>\n
Negatieve straf<\/strong><\/td>\nAls direct gevolg van het gedrag ervaart de hond dat een aangename prikkel verdwijnt, waardoor de hond dit gedrag niet zal willen herhalen. Voorbeeld: als we de hond willen leren “volgen” krijgt hij (in het begin) voor elke goede stap een beloning en wordt hij aangemoedigd. De hond krijgt echter geen beloning als het gedrag niet voldoet aan de criteria voor netjes volgen. Het onthouden van een beloning die het dier verwacht is dus een negatieve straf.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n

Clickertraining<\/span><\/h2>\n

Bij de clickertraining <\/a>maak je uitsluitend gebruik van positieve bekrachtiging<\/em> (de hond wordt beloond voor het gewenste gedrag) en negatieve straf<\/em> (niet gewenst gedrag wordt niet beloond).<\/p>\n

Op de volgende pagina\u00a0volgt een compilatie van een mailwisseling die te\u00a0maken heeft met zaken als correctie, pijn, en negatieve straf.<\/span><\/em><\/p>\n

Deze mailwisseling heeft te maken met de termen zoals ze in de operante conditionering <\/a>gebruikt worden.
\nVoor de plaatsing op deze pagina werden kleine wijzigingen aangebracht omdat het anders, buiten de context van de discussie, vrijwel onleesbaar zou zijn.<\/p>\n

______________________________________________________________<\/span><\/p>\n

>Maar ik blijf me verbazen over de termen die er gebruikt worden. […]
\n>Ik vraag me af of er meer mensen zijn die hier wat over te zeggen hebben><\/p>\n

Je hebt natuurlijk volkomen gelijk. Een van de problemen is dat in het dagelijks gebruik termen misbruikt worden, ze hebben dan een andere betekenis dan zoals het volgens de OC (operante conditionering) terminologie zou moeten zijn.<\/p>\n

Denk maar eens mee: als je een training bezoekt waar men op de “klassieke” manier traint, dan zul je de instructeur regelmatig horen zeggen dat de hond gecorrigeerd moet worden. Hij bedoelt dan dat de geleider een ruk aan de ketting moet geven, waarmee de hond een pijnprikkel toegediend krijgt. De verwachting is dan dat het gedrag af zal nemen. In de OC is een correctie (of straf) echter gedefinieerd als alles wat leidt tot een vermindering van de bereidheid het gedrag te herhalen. Correctie (of straf) is dus het gevolg dat de prikkel heeft op het gedrag, en niet de prikkel zelf.<\/p>\n

Er zitten dus (naar mijn gevoel) twee fouten in het dagelijks gebruik van de kreet “correctie”.<\/p>\n

    \n
  1. Als je de termen goed gebruikt zou de instructeur niet moeten zeggen dat je de hond moet corrigeren, maar dat je het gedrag moet zien te corrigeren. Dit is nogal essentieel, je straft niet de hond maar het gedrag!<\/li>\n
  2. Een correcte instructie zou dan zijn “doe je hond pijn!” (uiteraard in de hoop dat daardoor het gedrag zal afnemen, maar dat wordt een hele mond vol :-)).<\/li>\n<\/ol>\n

    Maar ja, als je op een hondentraining regelmatig te horen krijgt dat je je kameraadje pijn moet doen dan heb je in no-time geen cursisten meer. En dus roepen hele volksstammen elke zaterdag “corrigeren!!”, want dat klinkt wat vriendelijker. Maar het is onzin!<\/p>\n

    ______________________________________________________________<\/span><\/p>\n

    \u00a0>dus correcties geven die niet het effect hebben dat je beoogt (als je dat al
    \n>moet doen dan) is gewoon “hondje pesten” toch?><\/p>\n

    Ja, maar ik teken hier weer protest aan tegen “correcties geven” \ud83d\ude42 Je geeft (met een ketting) pijnprikkels (geen correcties). Die pijnprikkels kunnen er toe leiden dat het gedrag afneemt, en dan pas kun je spreken van correctie (van het gedrag). Als een “gegeven correctie” niet het gewenste effect heeft is het dus geen correctie maar ordinaire pijn. Denk ook eens aan “straf” zoals we dat tussen mensen gebruiken.<\/p>\n

    Het is gebruikelijk dat er bij straf twee elementen zitten: genoegdoening (wraak) tegenover de benadeelden of slachtoffers van een misdrijf, en “opvoedkundig” (men hoopt dat de gestrafte het gewraakte gedrag niet zal willen herhalen). Niet zo gek lang geleden (en in sommige culturen nog steeds) werden lijfstraffen toegepast, zoals geselen of stokslagen. Pijnprikkels die duidelijk appelleren aan “wraak”. Je straft hierbij de persoon (die er pijn door krijgt, dit is de boetedoening), maar of het ongewenste gedrag er door veranderd (gecorrigeerd) wordt weet je pas na verloop van tijd.<\/p>\n

    Datzelfde onderscheid maak ik graag bij honden. Je kan de hond straffen (door hem pijn te doen met een slipketting), maar pas als het ongewenste gedrag er door afneemt mag je zeggen dat het gedrag gecorrigeerd (of gestraft) is. Een ruk aan de slipketting kan zo wel de hond (fysiek) straffen, maar het hoeft niet te betekenen dat het gedrag gecorrigeerd wordt. Als deze pijnprikkels geen positief effect hebben op het ongewenste gedrag mag je inderdaad spreken van “hondje pesten”. Daarom heb ik het ook liever niet over “correctie” als iemand een ruk aan de ketting geeft.<\/p>\n

    ______________________________________________________________<\/span><\/p>\n

    >Maar……..het onthouden van een verwachte
    \n>beloning kunnen we dat ook omschrijven als straf???><\/p>\n

    Yes!!!
    \nDat is de negatieve straf, naar mijn mening een van de “elegante” manieren om gedrag te modificeren.<\/p>\n

    Neem als voorbeeld een (herders)hond die agressie laat zien naar andere honden.De reden hiervoor is heel vaak angst. Het beest is niet zeker en wil de afstand tussen zichzelf en die engerd het liefst groter maken. Een engerd op afstand is immers veel minder eng. De eerste keus bij herdershonden is vaak vluchten, maar aangelijnd op het trainingsveld lukt dat niet. De hond wil de engerd toch ontwijken, en de instructeur roept “corrigeren!”. De baas geeft dan een ruk aan de lijn en de hond krijgt pijn in zijn nek door de slipketting.<\/p>\n

    De hond leert nu dat zijn angst terecht was: die engerd zorgt ook nog voor pijn. Als vluchten niet meer kan hou je agressie over (het flight- fight conflict). De hond gaat dus grommen of blaffen. Als die engerd nu verdwijnt (en dat gebeurt vaak, dit soort dingen zie je nogal eens bij de hondgewenningsoefeningen waarbij iedereen in beweging is) leert de hond dat agressie werkt, die griezel gaat immers opeens weg.<\/p>\n

    Het gedrag zal dus herhaald worden.Om dit te doorbreken helpen “ketting correcties” echt niet, die pijn was immers onderdeel van het aanleren van de agressie. Wat wel kan helpen is er voor te zorgen dat agressie niets oplevert. Met zorgvuldige regie kun je er voor zorgen dat de verwachte beloning (een verdwijnende opponent) niet komt: de opponent verdwijnt niet als de hond agressie laat zien, maar verdwijnt juist wel als de hond op de baas let.Het ongewenste gedrag (agressie) zal hierdoor afnemen, en dus heb je het per definitie over straf.<\/p>\n

    En het is negatieve straf omdat de beloning weggenomen wordt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Begrippen uit de operante conditionering Achtergrond Er is regelmatig spraakverwarring over de termen uit het leerproces van de operante conditionering, vandaar dat hier wat dieper op de materie wordt ingegaan. Uitleg Bij operante conditionering maken […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":1355,"menu_order":3,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-777","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=777"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/777\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/puppystar.nl\/hondenschool\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}